Rodzaje herbat i ich własności, sposoby parzenia - Eczajnik.pl

Rodzaje herbat i ich własności, sposoby parzenia

Wyświetleń: 1543

O herbacie...

Herbaty czarne, zielone, białe, czerwone i oolong wywodzą się z jednej rośliny herbacianej Camellia Thea rosnącej w strefie tropikalnej i podzwrotnikowej.
Jest to zimozielony krzew o lancetowatych lśniących liściach i białych kwiatach podobnych do kwiatów jaśminu.
Liście herbaciane zbierane są ręcznie, a wymaga to dużej precyzji i staranności, ponieważ listki są młode i delikatne. Herbaty najwyższej jakości składają się z pierwszego, drugiego listka i nierozwiniętego pączka. Świeżo zerwane liście są umieszczane w wiklinowych koszach. Obróbka rozpoczyna się procesem odparowania wody z liści (więdnięcie). Aby uniknąć działania światła słonecznego na liście, proces ten odbywa się w zacienionym miejscu.

Następnie liście są zwijane w celu zmiękczenia i przygotowania do następnego etapu obróbki. Otrzymujemy w ten sposób różne kształty - od ciasno zwiniętych kuleczek, aż po niezwykle finezyjne formy. Im mocniej zwinięty liść, tym napar herbaciany jest intensywniejszy.
Kolejny etap przechodzą tylko herbaty czarne , oolong, Pu-erh i żółte- to utlenianie liści (fermentacja).W wyniku tego procesu liście zmieniają zabarwienie z zielonego na ciemny z odcieniem granatu, brązu. Proces ten trwa od kilku do kilkunastu godzin. Aby zatrzymać ten etap, liście są suszone strumieniem gorącego powietrza w specjalnych komorach lub podgrzewane w żeliwnych naczyniach, gdzie powoli wytracają resztę wilgoci. Kolejnym etapem jest sortowanie liści ze względu na wielkość. Liście przesypywane są przez system sit o różnych wymiarach.
Po zważeniu liście są pakowane w specjalne, drewniane skrzynie i transportowane do odbiorcy.

 

Chińczycy klasyfikują herbaty na wiele różnych sposobów, ale najczęściej stosowany jest podział na „sześć wielkich rodzajów herbaty”, z których każdy obejmuje setki gatunków. Podstawowym kryterium podziału jest stopień fermentacji (utleniania) oraz kolor liści i naparu.

Herbata czarna

pochodzi z licznych plantacji indyjskich, chińskich i afrykańskich. Szczególnie aromatyczna herbata pochodzi z Darjeeling, okręgu w północnych Indiach. Proces produkcji składa się z czterech etapów: więdnięcia, zwijania, fermentowania i suszenia. Czarna herbata jest poddawana procesowi pełnej fermentacji. Napar może mieć ciemny intensywny kolor albo żywy, czerwonawy.

Herbata czarna powinna być zalewna wodą wrzącą w drugim, tak zwanym białym stadium wrzenia (95ºC). Jest to moment w którym duża ilość pęcherzyków w wodzie sprawia, że woda wydaje się biała. Herbatę powinno się zaparzać od trzech do pięciu minut, po tym czasie zaczyna się uwalniać tanina, która neutralizuje pobudzające działanie teofiliny i kofeiny, dodatkowo herbata staje się gorzka, a wydzielające się garbniki wiążą w przewodzie pokarmowym żelazo i magnez, powodując niedobory tych pierwiastków.

Herbata zielona

różni się od herbaty czarnej tylko tym, że nie została poddana procesowi fermentacji. Świeżo zerwane liście pozostawia się do przeschnięcia, a następnie w wyniku obróbki cieplnej powstrzymuje się proces fermentacji. Napar ma barwę zbliżoną do cytrynowożółtej lub słomkowej. Jest wysoko ceniona dzięki licznym właściwościom zdrowotnym. Coraz popularniejsze stają się herbaty zielone aromatyzowane dodatkami w postaci kwiatów czy owoców. Napar z zielonej herbaty bogaty jest w witaminy C, E, B, sole mineralne oraz przeciwutleniacze. Ma także wiele innych walorów profilaktyczno-leczniczych.

Herbatę zieloną należy zalewać wodą o temperaturze od 60°C do 85°C w zależności od rodzaju herbaty. Parzyć należy do trzech minut, aby herbata nie nabrała gorzkiego posmaku. Te same liście można parzyć nawet do 3 razy, a najwartościowszym naparem jest zazwyczaj drugi.

Herbata czerwona Pu-Erh

jest herbatą, która przechodzi dodatkowy proces fermentacji tzw. nieenzymatyczny i leżakowania. Herbaty te leżakują zwykle nie dłużej niż rok. Wyjątkiem jest pu-erh, która może „dojrzewać” nawet 50 lat. Ich suche liście są niemal czarne, z brązowawym lub zielonkawym odcieniem, napar żółtobrązowy lub czerwonobrązowy – również bardzo ciemny. Mają charakterystyczny „ziemny” lub „pleśniowy” aromat. Występują w postaci herbaty sypkiej lub prasowanej w różnorodne kształty – cegiełek, okrągłych „ciastek” czy „misek”. Uważana jest za herbatę mającą bardzo korzystny wpływ na zdrowie. Z tego względu np. w czasach dynastii Tang picie herbaty pu-erh było przywilejem cesarza. Wyjątkową skuteczność herbaty czerwonej w walce z tłuszczem potwierdzają badania naukowe. Zawiera wiele związków mineralnych i mikroelementów, teiny, manganu, wapnia, fluoru, olejków eterycznych i białka. Chociaż smak tej herbaty może niektórym wydawać się przykry i drażniący, to herbata ta działa niezmiernie korzystnie na organizm człowieka.

Parzenie trwa 3 minuty i odbywa się w temperaturze 90-95°C. Parzenie Pu-Erh odbywać się może wielokrotnie, bo herbata ta w każdym kolejnym parzeniu oddaje do naparu inne dobroczynne substancje.

OOLONG – tzw. półfermentowane

W rzeczywistości tylko część z nich to oolongi. W Polsce bywają niepoprawnie nazywane „czerwonymi”. Różnorodna grupa herbat częściowo fermentowanych, począwszy od lekko-fermentowanych o właściwościach zbliżonych do herbaty zielonej aż do mocno-fermentowanych, podobnych do herbaty czarnej. Kolor suchych liści – w zależności od stopnia fermentacji i palenia – zielony, brązowy, czerwonawy, niemal czarny. Napar – od żółtego po ciemnoczerwony. Najbardziej popularne w Chinach południowo-wschodnich i na Tajwanie.

Herbatę parzy się w temperaturze 80- 90°C max. 3 minuty. Jako że można ją parzyć nawet do czterech razy, to trzeci i czwarty napar można zostawić nawet na około 5 minut aby "wycisnąć" z nich cały aromat.

Herbaty białe

Zwane „lekko fermentowanymi, a mocno zwiędniętymi”. Wytwarzane z najmłodszych liści i nierozwiniętych pąków liściowych (a najcenniejsze gatunki wyłącznie z pąków), pokrytych drobnym, białym puszkiem, któremu zawdzięczają swoją nazwę. Podczas obróbki przechodzą tylko dwie zasadnicze fazy: więdnięcie, podczas którego lekko fermentują i suszenie, które jednocześnie kończy proces fermentacji. Dzięki czemu napar ma słomkowy kolor, delikatny smak i zapach.

Uważa się, że systematyczne picie białej herbaty, dzięki zawartym w niej bio-związkom , skutecznie powstrzymuje rakowe zwyrodnienia komórek.

Tę wykwintną herbatę parzyć można trzykrotnie w temperaturze 85°C, ok. 5-7 min. Wtedy biała herbata zachowuje najlepsze wartości smakowe.

Herbaty aromatyzowane

powstają przez mieszanie aromatów i dodatków w postaci owoców suszonych lub płatków kwiatów z liśćmi herbat - zielonej, czarnej, czerwonej, lub oolong. Czynność tę wykonuje się po dokonaniu się wszystkich procesów związanych z produkcją herbaty, tuż przed pakowaniem. Herbaty aromatyzowane sporządzać można z różnych rodzajów herbat sypkich. Rolę aromatyzatora spełniać mogą kwiaty jaśminu, pomarańczy, bzu czarnego czy oliwki pachnącej. Można też aromatyzować nasionami anyżu, korzeniami irysów i kurkumy czy kawałkami owoców, również olejkami i ekstraktami, a od początków lat 90-tych wzbogaca się je nawet w różne witaminy. Istnieje dziś ogromna różnorodność takich herbat.

 

”Herbaty” z Południowej Afryki i Południowej Ameryki

Rooibos to napar ziołowy z listków czerwonokrzewu, o wyjątkowo korzystnym działaniu. Jest to roślina pochodząca z Południowej Afryki. Zbiory odbywają się od stycznia do marca. Gałązki i liście są poddawane procesom rozdrabiania i fermentacji, wówczas zmieniają swoją barwę na czerwono-brązową i pozyskują owocowy aromat. Ostatni etap to suszenie na słońcu do momentu, aż wilgotność spadnie do 10%.

Miejsca, w których uprawia się czerwonokrzew, są jej naturalnym miejscem wegetacji, więc roślina ta nie potrzebuje żadnych nawozów. Dzięki temu herbata Rooibos jest całkowicie naturalna. Jest to napój nietypowy, niespokrewniony z tradycyjnymi herbatami. Napar ma kolor słomkowy i specyficzny, miodowy smak. Wyróżnia się łagodnością i brakiem typowego w herbatach zielonych lub czerwonych posmaku goryczy - nie zawiera garbników będących jego przyczyną. Nie zawiera także kofeiny, dlatego może być pity bez ograniczeń przez dzieci oraz przed snem. Zalecany jest także kobietom w ciąży, ponieważ obfituje w żelazo i zapobiega mdłościom. Bogaty jest także w przeciwutleniacze dzięki czemu ma pozytywny wpływ na układ odpornościowy, obniża ciśnienie krwi, spowalnia proces starzenia i hamuje produkcję komórek nowotworowych. Rooibos goi również swędzące rany i może być używany w formie okładu, a dzięki zawartości kwasów fenolowych korzystnie wpływa na przewód pokarmowy. Zawiera kwercetynę, która hamuje uwalnianie histaminy, dzięki temu jest skutecznym środkiem wspomagającym leczenie różnego rodzaju alergii. Rutyna obecna w naparze zapobiega tworzeniu się zakrzepów i obniża poziom cukru we krwi. Olejki eteryczne odgrywają dużą rolę w zwalczaniu złego nastroju, flawonoidy obecne w Rooibosie są naturalnymi środkami antydepresyjnymi, które pobudzają hormon szczęścia-serotoninę. Herbata ta ma właściwości przeciwskurczowe- łagodzi bóle brzucha i kolki .

Herbatę Rooibos parzy się wrzątkiem 3-5 minut, w proporcjach 1 łyżeczka na 250 ml, można ją parzyć dwukrotnie . Dobrze smakuje z dodatkiem miodu, cytryny lub soku owocowego, a pija ją się zarówno na gorąco, jak i na zimno.

 

Sposób przygotowania: Wywar sporządza się z jednej łyżeczki Lapacho na szklankę wody, poprzez gotowanie od 5 do 15 minut na wolnym ogniu. Po tym czasie należy oddzielić napar od kory. Można pić z dodatkiem syropu, miodu lub konfitur.

Yerba Mate rośnie w stanie dzikim jako krzew z gatunku ostrokrzewów. Charakteryzuje się wiecznie zielonymi, błyszczącymi liśćmi o długości 7-10 cm. Mate zaczęto regularnie uprawiać na przełomie XVII i XVIII wieku dzięki Jezuitom. Po zbiorach, mate jest suszona w sposób naturalny, dzięki czemu liście utrzymują kolor zielony, bądź też na sitach z drewna, nad ogniskiem, w wyniku czego liście stają się brązowe. Napar zawiera duże ilości ksantyn (poza kofeiną także teobrominę i teofilinę) oraz polifenole - silne przeciwutleniacze wykazujące właściwości antynowotworowe. Mate działa pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy dzięki zawartości kofeiny. Kofeina polepsza odbiór wrażeń i ich kojarzenie, przyspiesza procesy myślenia, znosi uczucie senności i zmęczenia. Wpływając na naczynia mózgowe korzystnie działa w bólach głowy typu migrenowego. W stanach osłabienia kofeina wzmacnia akcję serca oraz nieco podwyższa obniżone ciśnienie krwi. Yerba mate działa tonizująco na mięśnie szkieletowe. Jest bogatym źródłem witamin (A, B1, B2, C, E)  i mikroelementów takich jak fosfor, magnez, potas, sód, wapń, żelazo. Związki czynne liści mate nasilając procesy przemiany materii (glikogenolizę, lipolizę) w naturalny sposób wspierają proces odchudzania. Działa także moczopędnie i przeciwreumatycznie. Poprawia strukturę włosów i paznokci. Yerba Mate zwiększa odporność organizmu, neutralizuje niektóre toksyczne związki, wspomaga leczenie alergii. Szczególnie polecana jest dla osób zapracowanych, w czasie rekonwalescencji, dla młodzieży dorastającej, kobiet w ciąży, osób starszych.
Indianie Ameryki Południowej wypijają duże ilości mate, przypisując temu napojowi właściwości zagłuszające głód, a równocześnie orzeźwiające. Stosowana jest także jako środek przeczyszczający i obniżający temperaturę.

Napełniamy mate do 3/4 kalebasy ( naczynie wykonane z owocu tykwy), a następnie parę razy potrząsamy i delikatne odwracamy kalebasę tak, aby susz utworzył stos. Pierwsze zalanie wykonuje się małą ilością zimnej wody, którą po nasiąknięciu liści odlewamy. Teraz umieszczamy w nim bombillę - służącą do picia, metalową rurkę zakończoną sitkiem. Uzupełniamy naczynie gorącą wodą o temp. 70- 80ºC.Napar można uzupełniać kilkakrotnie, aż nie straci swojej mocy. Yerba Mate można przyrządzić także w prostszy sposób – wsypując kilka łyżek liści do papierowego filtra i zalewając przegotowaną wodą o temp. 70-80 stopni C. Zalewać , po wypiciu można kilkakrotnie, dopuki wyczuwamy smak. Możemy doprawić miodem, a w gorące dni kostkami lodu i listkami mięty.

 

 

 

 

Komentarze

Zostaw swój komentarz

Najnowsze wpisy na blogu